Định nghĩa

1. Tính từ:

   • Ồn ào, nhộn nhịp, xôn xao: Trạng thái có nhiều tiếng động, sự chuyển động và cảm xúc mạnh, tạo nên không khí hỗn loạn hoặc sôi động.
   • Bị kích động, xao xuyến: Trạng thái tinh thần hoặc cảm xúc bị xáo trộn, không yên ổn vì một sự việc bất ngờ hoặc quan trọng.

2. Động từ:

   • Làm cho ồn ào, xôn xao: Gây ra sự hỗn loạn, nhộn nhịp hoặc kích động trong một đám đông hoặc một không gian.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:

  • Khu chợ trở nên náo động vào mỗi buổi sáng. (Không gian tràn ngập tiếng ồn và sự nhộn nhịp.)
  • Tinh thần của anh ấy náo động sau khi nghe tin dữ. (Tâm trạng bị xáo trộn, không yên.)

• Động từ:

  • Một tin đồn vô căn cứ đã náo động cả một vùng quê yên tĩnh. (Làm cho mọi người xôn xao, bàn tán.)
  • Tiếng còi báo động náo động cả khu phố. (Làm cho khu phố trở nên ồn ào, hỗn loạn.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Lòng dạ náo động": Diễn tả tâm trạng rối bời, lo lắng, không yên.
  • Nghe tin con ốm, lòng dạ chị náo động không yên.
• "Náo động tâm can" (cách nói văn chương): Làm cho tâm hồn và trái tim xao xuyến, bất an.
  • Bản nhạc ấy náo động tâm can người nghe.

Biến thể và từ gần giống

• Náo nhiệt (tính từ): Chỉ sự nhộn nhịp, đông vui, sôi nổi, thường mang nghĩa tích cực hơn "náo động".
  • Không khí lễ hội thật náo nhiệt.
• Hỗn loạn (tính từ): Chỉ sự lộn xộn, mất trật tự hoàn toàn, thường nghiêm trọng hơn "náo động".
  • Đám đông trở nên hỗn loạn sau vụ nổ.
• Xôn xao (tính từ/động từ): Chỉ trạng thái hoặc hành động bàn tán, xì xầm nhỏ về một tin tức.
  • Dư luận xôn xao về vụ việc.

Từ đồng nghĩa

• Ồn ào: Có nhiều tiếng động.
• Nhộn nhịp: Đông đúc và sôi động.
• Xao động: Không yên lòng, bị lay chuyển (về tinh thần).

Từ trái nghĩa

• Yên tĩnh: Không có tiếng ồn, im lặng.
• Bình lặng: Yên ổn, không có biến động (về không gian hoặc tâm trạng).
• Trật tự: Có tổ chức, ngăn nắp, không hỗn loạn.

Thành ngữ, cụm từ liên quan

• Nổi lên náo động: (Sự việc) xảy ra và gây nên sự xôn xao, ồn ào.
  • Vụ tranh chấp đất đai nổi lên náo động cả làng.
• Làm náo động dư luận: Gây ra nhiều ý kiến, bàn tán trong công chúng.
  • Bài báo điều tra đó đã làm náo động dư luận một thời gian dài.

1. Xao xuyến, ồn ào nhộn nhịp: Mọi người náo động vì tiếng đại bác.